İsveçrə banklarındakı müştəri gizliliyi mif olmağa başlayır

İsveçrə banklarındakı müştəri gizliliyi mif olmağa başlayır İsveçrə banklarının müstəsna xüsusiyyəti barədə söhbətə 1934-cü ildə bu ölkədə maliyyə institutlarının etibarlılığının əsasını təşkil edən "Bankçılıq haqqında" xüsusi bir qanunun qəbulu ilə başlamaq olar.

Söhbət bank əmanətlərinin məxfiliyi prinsipinin qanuni olaraq müəyyən edilmiş norma halına gəlməsindən və onun pozulmasına görə cinayət məsuliyyətinin nəzərdə tutulmasından gedir.

Bu vəziyyətdə müştəri tərəfindən bir hesab və ya depozit açarkən bir quruma verdiyi demək olar ki, bütün şəxsi məlumatlar - pasport məlumatlarından depozitin ölçüsünə və valyuta növlərinə qədər olan məlumatlar bank sirri sayılır. Hesablarla aparılan əməliyyatlar, vəsaitlərin yerləşdirilmə müddəti və onlardan alınan faizlərin miqdarı barədə məlumatlar da ciddi şəkildə gizlidir və açıqlanmağa məruz qalmır - hətta dövlət orqanlarının tələbi ilə də açıqlana bilməz. 

İsveçrə bank sisteminin bəzi keçmiş işçilərinin açıqlamalarına inanırsınızsa, bu bir zamanlar belə olmuşdu. Zaman keşdikcə isə bu dağılmaz qala belə "çatlamağa" başladı və İsveçrə banklarının etibarlılığı mif halına gəldi. 

​İsveçrə bankirlərini işbirliyinə məcbur edən ilk Amerika Birləşmiş Ştatları olmuşdur. ABŞ hökumətini 2010-cu ildə ən böyük maliyyə holdinqi olan UBS Group AG-ni təxminən vergidən yayınmaqda şübhəli bilinənlər 4,5 min Amerika vətəndaşı barədə məlumat almasına icazə verən bir müqaviləni imzalamağa məcbur etdi. Bu hadisədən sonra  2013-cü ildən bəri İsveçrədə vergi məsələlərində beynəlxalq yardım ilə bağlı müddəalar salındı .2017-ci ildə isə İsveçrə maliyyə qanunvericiliyinə  "beynəlxalq avtomatik maliyyə mübadiləsi" ilə əlaqəli başqa bir normativ akt qüvvəyə mindi.

Buna uyğun olaraq, əvvəllər tamamilə “qapalı” olan İsveçrə bankları, artıq 40-a yaxın tərəfdaş ölkənin vergi orqanlarına sakinlərinin hesabları və depozitləri barədə məlumatları toplamağa və vergi orqanlarına ötürməyə borcludurlar. Əsasən, Avropa Birliyi ölkələrindən bəhs edirik, lakin 2018-ci ildən başlayaraq bu siyahıda Rusiya da yer alır. Lakin nəzərə alınmalıdır ki, əsaslı sübutlar olduğu təqdirdə, İsveçrədə bank sirrinin məxfiliyi prokurorluğun və ya məhkəmənin müvafiq tələbi ilə pozula bilər. Lakin məhkəmə Amerikadırsa, onda "bitərəf" İsveçrə üçün hər hansı bir tələb hətda əsaslı sübutlar olmasa belə yuxarıda dediyimiz məlum səbəblərdən "məqbul" olur.​

Bundan əvvəl, 2006-cı ildə İsveçrə səlahiyyətliləri BMT və Dünya Bankına diktator kimi tanınan keçmiş hökmdarlarının vəsaitlərinin müvafiq iddialar irəli sürən dövlətlərə qaytarılması üçün kömək etməyə razı olduqlarını bildirmişdilər. Məlum olduğu kimi, "üçüncü dünya" ölkələri bu yolla bir milyard yarım dollardan çox pul qazanmağı bacardılar. Bu barədə eşidən Belarusiyanın özünəməxsus "prezidenti" Svetlana Tixanovskaya bu yaxınlarda İsveçrəyə getmək və İsveçrənin banklarına gizli şəkildə yatırdığı "Alexander Lukashenko-nun vəsaitlərini bloklamaq" niyyətini açıqladı.

İsveçrə bankları bir növ  "dövlət içindəki dövlət" dir. Hazırda İsveçrə bank sistemi 3 trilyon İsveçrə frankından çox olduğu təxmin edilən ümumi kapitala sahib təxminən 250 quruluşdan ibarətdir. Onların fəaliyyətləri Federal Maliyyə Bazarına Nəzarət Təşkilatı (FINMA) tərəfindən nəzarət edilir və xüsusi bir ombudsman və güclü İsveçrə Bankçılar Birliyi tərəfindən qorunur. Ancaq bu zahirən belədir. Məsələn, ABŞ-ın müdaxiləsi ilə İsveçrə bankları artıq depozit sirrinə zəmanət vermirlər. Bu, İsveçrə bitərəfliyinin mifdən başqa bir şey olmadığını göstərir.

İqtisadiyyat   Baxılıb: 1163   Tarix: 2021-02-26



DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR